مروری بر اصلاح نژاد شتر بلوچی با روش های سنتی تا انتخاب ژنومی جهت افزایش بهرهوری در تولید شیر
اطلاعات این مقاله توسط دبیرخانه ثبت شده است و نویسندگان میتوانند اصلاحات احتمالی را به دبیرخانه اعلام کنند.
این مقاله بهصورت کامل در مجموعه مقالات کنفرانس پذیرفته و منتشر شده است. در این صفحه فقط چکیده و اطلاعات کتابشناختی آن ارائه میشود.
چکیده فارسی
شتر بلوچی (Camelus dromedarius) به عنوان یکی از مهمترین ذخایر ژنتیکی مناطق خشک و نیمهخشک ایران، علیرغم پتانسیل قابل توجه در تولید شیر، هنوز عمدتاً با روشهای سنتی و بدون برنامه اصلاحی منسجم مدیریت میشود. پیشرفتهای سریع در حوزه ژنومیک و ابزارهای انتخاب مولکولی، فرصتهای بیسابقهای را برای جهش در بهرهوری شیر این نژاد فراهم آورده است. این مقاله مروری بر تحول رویکردهای اصلاح نژاد در شتر شیری را از روشهای سنتی مبتنی بر انتخاب فنوتیپی و ارزیابی صفات ریختشناختی، تا پیشرفتهترین روشهای مبتنی بر ژنومیک از جمله انتخاب به کمک نشانگر (MAS)، مطالعات ارتباط گسترده ژنوم (GWAS) و انتخاب ژنومی (GS) به تصویر میکشد. ابتدا مبانی ژنتیکی تولید شیر در شتر با تأکید بر برآوردهای وراثتپذیری (دامنه ۰٫۲۵-۰٫۵۵) و تکرارپذیری در نژادهای مختلف مرور میشود. سپس، روشهای سنتی شامل انتخاب مبتنی بر صفات ریختشناسی پستان (همبستگی ۰٫۲۷-۰٫۸۵ با تولید شیر)، ارزیابی نمره بدنی و استفاده از رکوردهای شیر روز آزمون، به همراه محدودیتهای ساختاری آنها در سیستمهای پراکنده خردهمالکی تحلیل میگردد. در ادامه، گذار به عصر ژنومیک تشریح میشود: از شناسایی چندشکلیهای ژنهای کاندیدا (کاپا-کازئین، بتا-کازئین و ژنهای دخیل در مسیرهای PI3K-Akt و MAPK)و برآورد تمایز ژنتیکی جمعیت شتر بلوچی با استفاده از نشانگرهای ریزماهواره (تشابه بیش از ۹۶ درصد بین نژادهای بلوچی و جمازه، FST معادل ۰٫۰۳)، تا جدیدترین دستاوردهای GWAS در شترهای تککوهانه شامل شناسایی ۲۸ SNP معنیدار واقع در ژنهای کاندیدای TYRP1، DLC1، GPC5، SLC24A4، NEMP2 و SLC14A1، و توسعه نخستین تراشههای SNP اختصاصی برای صفات شیر در شتر است.. نتیجهگیری میشود که جهش از روشهای سنتی به انتخاب ژنومی، اگرچه نیازمند سرمایهگذاری زیرساختی و ایجاد پیوندهای بینالمللی است، اما تنها راهبرد پایدار برای تحقق بهرهوری بالقوه شیر در شتر بلوچی و تبدیل آن به یک نژاد شیری تخصصی در سطح جهانی محسوب میشود.
کلیدواژهها: اصلاح نژاد شتر بلوچی، تولید شیر، انتخاب به کمک نشانگر، انتخاب ژنومی، مطالعات ارتباط گسترده ژنوم ، وراثتپذیری
استناد به این مقاله
رفرنس به مقاله کامل منتشرشده در مجموعه مقالات کنفرانس اشاره دارد، نه فقط چکیده نمایشدادهشده در این صفحه.